Edo schreef:Dat laatste kun je niet met je huis-, tuin-, en keukengereedschap doen. Vooral het balanceren heb je geloof ik wel wat serieuze tools voor nodig.
kamiel kuijpers schreef:dank voor je info Ilja, die oven en diepvries truck gebruik ik ook altijd. Werkt vaak prima.
Weet jij (of iemand anders) hoe je het big end lager zelf kunt vervangen (lijkt me een stuk ingewikkelder)
Er wordt mysterieus over gedaan over balanceren en klokken, maar het is eenvoudig, vooral als je al een keer de benodigde tools hebt gemaakt. Weet je wat, hieronder een begin van eeen handleiding voor de geinteresseerden die een opstelling willen maken, misschien ook leuk voor een FAQ. Ik zal eens wat meer plaatjes:
BENODIGDHEDEN
- krukas
- drijfstangset
- zuigerset
- een pers / potkrik of dikke bankschroef
- meetklokje / micrometertje
- zware kunststof hamer
- keukenweegschaal
- oud carter met krukaslager
- boortje (hard: cobaltboortje 5 mm ofzo)
- kolomboor
- voelermaatje 0,05
- stukjes staal
(- lasapparaat: alleen de eerste keer)
PROCEDURE
Krukas uit elkaar persen
Ik heb vooral ervaring met tweetakt krukasjes die met de bankschroef uit elkaar te persen zijn. Maar lukt dat niet dan kun je een framepje in elkaar lassen waar een potkrikje in past en je de bigend pen mee uit je krukas perst. Helaas geen plaatje van maar google levert vast een antwoord.
Balanceren krukaswangen
Nu kun je de twee krukashelften statisch balanceren. Dynamisch balanceren is mooier, maar daar heb je apparatuur voor nodig die de meeste mensen niet zomaar ter beschikking hebben.
Opmerking: heb je een kwaliteitskrukas, dan kun je er redeklijk vanuit gaan dat de krukas in balans was. Neem je een standaard drijfstangset zoals die er oorspronkelijk in zat, dan laat je het balanceren achterwege.
Wil je toch balanceren dan komen het oude carter en de keukenweegschaal om de hoek kijken.
De balans wordt bepaald door drijfstangset met zuiger! Er wordt dan onderscheid gemaakt tussen het roterende deel en het lineaire deel. Van deze twee delen bepaal je het gewicht.
Roterend deel:
Rijg een touwtje door het small end oog van de drijfstang. Leg nu het big-end op de weegschaal en hou met het touwtje het small-end omhoog zodat de drijfstang horizontaal hangt en het small en de weegschaal niet raakt. Leg de big-end pen + big-end lager erbij. Nu heb je het rekengewicht van het roterende deel.
Lineair deel:
Rijg een touwtje door het big end oog van de drijfstang. Leg het small end op de weegschaal, zorg weer dat de drijfstang horizontaal hangt d.m.v. het touwetje zonder dat deze keer het big end de weegschaal raakt. Leg nu de complete zuigerset (dus met veren en pistonpen en evt. small-end lager) erbij. Dit is het rekengewicht van het lineaire deel.
Balanceergewicht:
Nu kun je met een formule het balanceergewicht bepalen. Deze formule volgt, daarvoor moet ik effe het archief in.
Pak een stalen staf die mooi door het big-end gat van de krukaswang past. Snij hier een stukje vanaf, net zolang totdat je een stukje overhoud met gewicht overeenkomstig balanceergewicht. Plaats dit in het big end gat
Zet het oude carter met lager rechtop. Ik heb een lager aan de binnenkant heel licht bewekt met een slijpsteentje op een dremel zodat de krukastap soepel in het lager schuift. Check dat het lager soepel loopt. Steek nu de krukaswang met balanveergewichtje in het lager en draai de wang steeds een heel klein stukje. Nu kijk je wat er gebeurt: blijft de wang in elke positie stilstaan dan is-ie in balans. draait-ie echter steeds naar 1 punt dan kun je aan de onderkant een klein gaatje boren (harde boor nodig!, kolomboor). Ga rustig en geduldig te werk, teveel wegboren is zonde! Herhaal de procedure, doe dit voor beide krukaswangen, et voila: je krukas is gebalanceerd.
Wat uit bovenstaande al blijkt is dat het gewicht van de zuiger meespeelt in de balans. Een standaardkrukas waar je een heel ander soort zuiger met een ander gewicht op knutselt zou dus opnieuw gebalanceerd moeten worden.
In elkaar persen krukas
Nu pers je de krukas in elkaar. Wat een handje helpt is de big end pen eerst in de vriezer leggen en de krukaswangen verwarmen in de oven. Let er bij het persen op dat de krukas visueel recht in elkaar geperst wordt. Pers 'm niet loeistrak in alkaar. De drijfstang moet een zijwaartse speling hebben van ongeveer 0,05 mm. (Voelermaatje). Zorg ook dat het oliekanaaltje in de big end pen zo ongeveer goed zit.
Klokken
Nu komt het meest dankbare deel: klokken.
Ik heb daarvoor twee vorkjes in elkaar gelast en een houdertje voor de micrometer gemaakt. Heel simpel.
Leg hier je krukas in ZONDER lagers. Plaats de micrometer enkele centimeters van de wang af op de tap (ik doe altijd de koppelingszijde. Vraag me niet waarom). Rustig draaien en je ziet aan de micrometer de slingering. Zoek even op het internet of waar dan ook wat de maximale toelatbare slingering is.
Afwijking loodrecht op de tap / big end as:
Dit betekent dat de wangen iets verdraaid staan t.o.v. elkaar op de big end pen. Check het punt van de hoogste afwijking en pak de krukas: Nu geef je op de juiste plek een flinke klap (niet te voorzichtig!) op de krukaswang zodat deze iets verdraait op de big-end pen. Neem hiervoor liefst een zware kunststof, desnoods koperen hamer. Geen staal! Denk even goed na over de juiste plek om te slaan: je slaat op de wang waaraan je meet daar waar de tap het laagst staat vlgs de micrometer. Dit lijkt tegenstrijdig, maar na even denken begrijp je waarom.
Afwijking in lijn met de tap / big end as:
Dit betekent dat de wangen iets "krom" op de big-end pen staan oftewelje moet de wangen op het verste punt van de big-end pen iets naar elkaar toe drukken (bankschroef) of van elkaar af duwen (een wigje ertussen tikken met een hamer). Met netjes persen in eerste instantie is dit in mijn ervaring meestal minimaal.
Herhaal dit procede tot de slingering zo dicht mogelijk de 0 nadert, maar iig binnen de toelaatbare grenzen. Voel effe met de hand of er nog steeds enige zijwaartse speling is. Zoja, prima.
Bewonder nu je eindresultaat met trots.
